• Kastalia 0/

• Jurriaan Benschop :   Schrijven zoals Caravaggio schilderde - interview met Oek de Jong - Dat was mijn kennismaking met de donkere Caravaggio, born under Saturn. Een jaar of tien later reisde ik van Amsterdam naar Messina op Sicilië om daar De opwekking van Lazarus te zien. Waarom zo'n reis? Het had te maken met een depressie en een poging om daar uit te komen. Ik verkeerde in een abnormale geestestoestand en het beeld van De opwekking had een abnormaal grote betekenis voor me gekregen. Ik wist niet precies wat dit beeld voor me betekende , misschien moet ik zelfs zeggen: ik had er geen flauw benul van, het was raadselachtig voor me en daarom obsessief. - Via Monnik aan zee heb ik mijn diepe afkeer van het puriteinse geloof waarmee ik ben opgevoed kunnen beschrijven. Dit schilderij is tot in details door de mentaliteit van het puritanisme bepaald. Zo'n analyse is overigens nog nooit door iemand gemaakt, en kon misschien ook alleen maar door een literator worden gemaakt, door iemand die schreef vanuit een persoonlijke betrokkenheid op de monniksfiguur. Dat is iets waar je bijna nooit over leest: welke plaats een kunstwerk heeft in iemands persoonlijke en intieme wereld, waar het op 'pakt', om zo te zeggen. - Ik geniet van de manier waarop iets geschilderd is. Het is een ervaring waarover je bijna nooit iets leest, misschien omdat het net zo moeilijk is om daarover te schrijven als over de ervaring van muziek. Ik geniet er het meest van wanneer datgene dat wordt afgebeeld als het ware oplost in kleur en vorm. Mijn sterkste ervaring wat dat betreft had ik in Stockholm: een glas op De samenzwering van Julius Civilis van Rembrandt, het staat op tafel, het vangt het licht van het vuur, en het lost volledig op in gouden en witte tinten.

• Roel Vlemmings :   De Misantroop - 1998

De Misantroop - 1998 Roel Vlemmings   Collage op papier, formaat 34 x 24 cm.

• Monica Aerden :   What is it that determines? - over Tim Ayres - Maar hoe persoonlijk is een gevoel? (...) Hij zegt het heel beeldend:'Als er een gen is voor de vorm van iemands hand, zou er dan ook een gen zijn voor de motivatie van de acties die deze hand uitvoert? Als er een gen is voor de kleur van de ogen, is er dan ook een combinatie die bepaalt hoe we reageren op wat we door die ogen zien?' Misschien, zo lijkt Ayres te suggereren, zijn we minder vrij en minder eigen in onze gevoelens dan we denken. Ditzelfde geldt dan ook voor het persoonlijk ervaren van een schilderij. Misschien zijn de ervaringen en de associaties die een toeschouwer bij een schilderij heeft niet zo uniek als hij zou willen geloven. Zijn eigenheid ligt tenslotte - of eigenlijk: vanaf zijn geboorte - vast in een code.

• Maxine Kopsa :   Ik ben het! - over Thierry de Cordier - Een grote ronde massa vormde zich op de tafel die voor hem stond. Enkele uren eerder was het nog een zelfportret geweest. Moi was de titel die hij eraan had willen geven, net als aan alle andere. Maar nu, nu groeide de massa voorbij haar oorspronkelijke grenzen: ze werd donkerder (bijna zwart), zwaarder (te groot om te verplaatsen), en veel lelijker...De enige overblijfselen van het zelfportret waren de gebeeldhouwde schoenen die nu onder de grote bol geplet werden. Takjes en dode bloemen hingen vanaf de top naar beneden en gaven een suggestie van haar. Het was in het rond geordend en leek op een slechtzittend toupet.

• Willem Jan Otten :   Er was iets niet juist - Dat vind ik nog altijd geheimzinnig. Door op een bepaalde manier naar mezelf te kijken raakte ik betoverd als door een ander en werd ik al kijkende, zo leek het, een ander. Ik denk dat ik echt en onherroepelijk verliefd aan het worden was. Op wie?

• Frederieke Jochems :   Bloot of naakt? - over Rineke Dijkstra - Het is niet zozeer het aperte naakt of bloot dat mij schokt, maar veel meer de blik van de vrouwen. (...) De vrouwen tonen iets wezenlijks dat in deze vorm wezenloos aandoet. Ze staan te poseren zonder pose. Toch zijn ze ingegaan op het verzoek van de fotografe om uit hun kraambed te komen, de bank opzij te schuiven, de baby en zichzelf uit te kleden, het licht te laten bepalen en daar te staan, tot de fotografe klaar is. Ik heb de neiging hen te verzoeken te doen waar ze zin in hebben, te gaan rusten, de pasgeboren vader in de ogen te kijken, of om hen een dekentje aan te reiken, maar we hebben hier natuurlijk niet te maken met een interactieve CD-rom. Ik trap kennelijk in het hardnekkige en wijdverbreide misverstand dat een foto 'echt' is en negeer twintig jaar beeldonderricht dat mij van het tegendeel bewust wil maken.   » foto

• Rineke Dijkstra :   Julie - 1994

Julie - 1994 Rineke Dijkstra   Deze afbeelding is verschenen bij het essay van Frederieke Jochems   Kleurenfoto