• Kastalia 7/

• Pauline Slot :   Autobiografisch landschap - 'Het zal wel kunst zijn,' zeg ik, als ik aan de overkant van de rivier, onder het viaduct door, een groot zilveren object zie staan. We zijn in Bilbao, dat in de vakantie is ingelast als slechtweerprogramma, nu het in Frankijk maar blijft regenen. Echte landschappen ingeruild voor landschappen op doek. We zijn op weg naar het Guggenheim Museum. David Hockney heeft geen hoge pet op van fotografie: die is vooral goed om schilderijen mee te reproduceren, beweert hij in een van zijn interviews met fotograaf Paul Joyce. Hockney's fotocollages uit de jaren tachtig verzetten zich tegen de beperking van de momentopname die fotograferen onherroepelijk is. Zijn Pearblossom Highway, 11-18th April 1986 bestaat uit honderden foto's van details uit het landschap, die samen een impressie van het geheel geven: het geheel zoals je oog dat zou zien, rusteloos bewegend van het stopbord aan de kant van de weg naar de lege blikjes in de linkerberm, naar de bergen aan de horizon, het beeld verspringend met elke beweging van de oogbol. Er is niet één moment waarop het landschap wordt gezien, zegt deze collage. Een landschap, in de klassieke betekenis van 'een stilstaande weergave van een omgeving', bestaat niet: het valt uiteen in talloze momenten. Zonder tijd is er geen ruimte.

• Maura Biava :   Doride, Falling Metamorphosis (2002)

Doride, Falling Metamorphosis (2002) Maura Biava   Serie van 6 foto´s i.s.m. Elspeth Diederix

• Wanda Reisel :   Het mensenterrarium - 'To be an artist means never to avert your eyes' is een uitspraak van de (overigens immer zonnebrildragende) filmregisseur Kurosawa en zou heel wel het levensmotto van Francis Bacon kunnen zijn geweest. Als je naar zijn werk kijkt heb je het gevoel dat je direct in zijn privé-leven kijkt maar wel op een gestileerde, geabstraheerde manier. Dat leven wordt je op een podiumpje voorgespeeld, het staat even stil, zoals een foto in een album, maar de schilderijen bewegen ook altijd. Beweging, contorsie, gevecht, masker, ze behoren tot de wereld van het circus, de kermis, de film en het theater. Bacon plaatst ze in een private omgeving waar de geur van seks, gevecht of bloed nog hangt. Het dierlijke dat hoort bij het libido, het irrationele, de vernietigende kracht van de Eros, dat wat ons zowel drijft als ons tot slaaf maakt, dat is wat Bacon voor mij vormgeeft in zijn schilderijen. En in de loop van de tijd heb ik geleerd als met röntgenogen te kijken naar zijn schilderijen (röntgen fascineerde Bacon geweldig, dat wat onder het lillend vlees zit, die verborgen skeletstructuur die alles geheimzinnig bijeenhoudt…).

• Aam Solleveld :   Bar - 2002

Bar - 2002 Aam Solleveld   Tekening met zwarte tape

• Johan de Vos :   31 voetnoten bij een fototentoonstelling zonder foto´s 1. Als we het hebben over fotografie, dan hebben we het uiteindelijk niet over de fotografie puur, maar over het effect van foto's op mensen en als we het hebben over mensen dan hebben we het nogal dikwijls over onszelf. 2. De uitvinding van de fotografie was niet de uitvinding van een vast beeld, maar de uitvinding van het middel om het beeld te 'fixeren'. Ondertussen zijn we erin geslaagd om de foto's die we belangrijk vinden, zeer zeer lang te bewaren, bijvoorbeeld in het Nederlands Foto Archief. Op den duur worden de foto's veel ouder dan wijzelf. Wij gaan dood en de foto's blijven. Ik stel voor om de rollen om te keren: om de foto's weg te gooien en zelf te blijven leven. 3. Ik had een student fotografie, die erg gedreven was. Hij wilde alles weten, alles beter weten, de dingen fundamenteel in vraag stellen. Het was in 1968 in een Hogere Fotoschool in Brussel. Hij stelde me de volgende vraag: 'Als men iets fotografeert aan de einder dan stelt men scherp op oneindig. Het tekentje oneindig staat op het objectief, dat weet ik. Maar stel dat ik iets wil fotograferen dat oneindig dichtbij is, hoe moet ik dan scherp stellen?' De student is intussen een rijk man geworden; hij heeft de leiding over een conservenfabriek in de buurt van Parijs. Ik dacht: conserven hebben inderdaad te maken met oneindig dichtbij. Ik vergat de vraag, maar naar aanleiding van dit boek dacht ik er weer aan.

• Monique Wijbrands :   Tunnel (2002)

Tunnel - 2002 Monique Wijbrands   Beschilderde foto

• Ida van der Lee :   Ritueel voor een verdwijnend landschap - Als mensen belangrijke veranderingen ondergaan bestaan daar rituelen voor, zoals een doop, begrafenis of bruiloft. Maar voor plekken bestaat geen traditie van rituelen. Toch geloofden de oude Romeinen dat iedere plek een eigen 'geest' had: de beschermgeest ofwel de 'genius loci'. De Romeinen waren zich bewust van de noodzaak om in harmonie te leven met deze genius. De spoorbuurt in Abcoude was bij uitstek een plek met karakter. Een landelijk buurtje gelegen in een oud romantisch landschap op het kruispunt van het spoor en het water, met aan de horizon het oprukkende stadsbeeld van Amsterdam. Is een ritueel voor zo'n plek denkbaar?

• Koen Vermeule :   Panama - 2002

Panama - 2002 Koen Vermeule   Kleurenfoto